Begrippenlijst S

 
 

Spanning

'Elektrische druk'. Je kunt spanning vergelijken met de druk van het water in een CV installatie. Wat een spanningsbron doet is te vergelijk met de waterpomp. De pomp van de CV-installatie kan water rond laten stromen. Een spanningsbron kan een elektrischestroom rond laten lopen door snoeren en lampjes. Een waterpomp zet druk op het water, waardoor het gaat stromen. Eenspanningsbron levert een 'elektrische druk', waardoor de elektriciteit gaat stromen. Deze druk noemen we spanning. Spanning wordt gemeten in volt (V).

Steenkool

Steenkool is een fossiele brandstof, dat wil zeggen ontstaan uit de resten van planten en dieren die miljoenen jaren geleden leefden. De bodem van de moerassen en bossen die er toen waren zakte langzaam omlaag. Er gingen na een tijd brede rivieren overheen stromen. Deze rivieren lieten een laag zand en klei achter op de dode moerasplanten en bomen. De bodem kwam zo weer iets hoger te liggen en er konden weer bomen of moerasplanten op groeien. De bodem bleef maar zakken en steeds kwam er een nieuw laagje plantenresten bovenop. Het gewicht van de bovenste lagen drukte de dieper gelegen lagen met plantenresten in elkaar. Het water en het gas werden uit de lagen met plantenresten geperst. Dat heet inkolen. Na miljoenen en miljoenen jaren zijn de resten van de planten zo veranderd in steenkool. Steenkool zit in Zuid-Limburg het dichtst onder het aardoppervlak. Daar waren dan ook steenkolenmijnen. Ze zijn nu gesloten en de mijngangen zijn volgelopen met water. Er zit nog steeds steenkool onder de grond, maar het kost meer geld om de steenkool naar boven te halen dan dat verdiend kan worden met de verkoop ervan. Dus laten ze de steenkool in Nederland onder de grond zitten.

Stoommachine

Een stoommachine gebruikt stoom om beweging te krijgen. Eerst wordt water verhit tot het kookt (100 graden). Het wordt stoom. De stoom neemt veel meer ruimte in dan het water. Een liter water kan bijvoorbeeld uitzetten tot 1700 liter stoom. Door het grotere volume drukt de stoom tegen de cilinder, en zet deze in beweging. De beweging van de cilinder zorgt ervoor dat een as gaat ronddraaien. Op deze manier kan een stoommachine een locomotief of een boot in beweging krijgen.

Stroom

Een hoeveelheid elektriciteit die zich verplaatst, bijvoorbeeld door een kabel. Hiervoor is spanning nodig.

Stroom in je huis

In je huis komt de stroom uit het stopcontact. Het stopcontact is de spanningsbron. Als een lamp brandt, loopt er stroom door het snoer naar en van de lamp. Dat geldt ook voor andere elektrische apparaten zoals de mixer, de televisie, de koelkast, de stofzuiger enz. De stroom wordt geleverd door het elektriciteitsnet. De stroom komt je huis binnen via de meterkast. Daar wordt de stroom verdeeld naar bijvoorbeeld de benedenverdieping, de bovenverdiepingen en de schuur.

Stroomkring

Een stroomkring is een schakeling van verschillende onderdelen die te maken hebben met elektriciteit. Een stroomkring bestaat uit een spanningsbron, een paar snoeren en een apparaat, bijvoorbeeld een lampje of een radio. In een stroomkring moet een elektrische stroom kunnen rondlopen. Stroom loopt het gemakkelijkst door metaal. Daarom zit er in kern van de snoeren een koperdraad. De elektrischestroom loopt alleen rond als de stroomkring gesloten is. Door een los contact, een open schakelaar of een kapotte gloeidraad kan de stroomkring worden verbroken. Dan brandt het lampje niet, of werkt de radio niet.

Stopcontact

Om elektriciteit te kunnen gebruiken moeten we verschillende apparaten kunnen aansluiten op het stroomnet. Dat kan door de stekker in het stopcontact te steken. Via het stopcontact, eigenlijk een wandcontactdoos, komt de stroom de huizen binnen. Deze stroom wordt door de elektriciteitscentrales, windmolens, waterkrachtcentrales en dergelijke gemaakt en over het hele land verdeeld, eerst viahoogspanningsleidingen en dan verder via elektriciteitskabels in de grond. Elk huis krijgt dan een aansluiting en via het stopcontact kunnen we de stroom gebruiken.

Stuwdam

Een grote barriere die dwars op een rivier wordt gebouwd om het water tegen te houden

end faq